Iedereen ziet het. Niemand doet iets. En inmiddels ligt het er al twee maanden.

Wat is hier aan de hand?
Op een trottoir in de wijk, op de plek waar de PMD-zakken worden opgehaald, liggen twee stukken van een kapotte tuinstoel. Hard plastic, dus wordt het niet meegenomen door de vuilniswagen. De persoon die het heeft neergezet ruimt het niet op. Buurtbewoners ergeren zich, maar pakken het niet weg. Een voorbijganger heeft de gemeente al gebeld, maar ook die komt niet. De stoel ligt er twee maanden. Wees-afval, waar niemand zich over ontfermt.

Wat voor effect heeft dit?
Dit is een bekend psychologisch mechanisme: diffusion of responsibility. Hoe meer mensen iets zien, hoe minder ieder zich persoonlijk verantwoordelijk voelt. Iemand anders doet het wel. Vanuit CPTED is dit een verontrustend signaal: niet omdat een kapotte stoel gevaarlijk is, maar omdat het laat zien dat niemand zich eigenaar voelt van deze plek. En een plek zonder eigenaarschap kan verder afglijden. De stoel is het begin. Wat volgt, is meer van hetzelfde.

Wat kun jij ermee?
De oplossing is zelden meer afvalinzameling of strengere regels. Het begint bij één iemand die de stap zet die anderen niet zetten. Niet omdat het jouw stoel is, maar omdat het jouw straat is. Eigenaarschap is geen juridisch begrip, het is een houding. En soms is die houding niet meer dan bukken, iets oppakken, en het naar de milieustraat brengen. De buurt kijkt toe. En als jij het doet, doet de volgende het misschien ook.