Op een zonnige lentedag bezochten we Fort Pannerden. Niet alleen is het verkozen tot het mooiste fort van Nederland, het heeft ook de status van Unesco Werelderfgoed. Indrukwekkend! We liepen ook nog even door naar de Pannerdense Kop. Dit is het punt waar de Boven-Rijn zich splitst in de Waal en het Pannerdensch Kanaal. En daar kwamen we deze verwonderlijke situatie tegen.

Wat is hier aan de hand?
Een stevig hek. Een trap. Een bordje. Een sleutelkastje waarin de sleutel voor het hek bewaard wordt. Terwijl je ook zo over het hek heen kunt klimmen. Daarbij: een gapend gat tussen het hek en de trap. En vooral: de geruststellende gedachte dat iedereen met verkeerde bedoelingen zich natuurlijk keurig laat tegenhouden door een verwijzing naar artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht. Toch?

Wat voor effect heeft dit?
Het is voor ons natuurlijk gissen hoe deze situatie nu ontstaan is. Slecht ontwerp? Onvolledige inrichting? Geen controle of alles nog werkt zoals het zou moeten werken? Niemand die meldt bij de beheerder dat hier een gekke situatie is? Ongeacht de reden: zo’n situatie leidt tot schijnveiligheid. Hierbij voelen mensen zich veilig, of denken dat te zijn, terwijl de werkelijke risico’s niet of onvoldoende zijn weggenomen. En – eerlijk is eerlijk – het leidt ook tot een verbaasde glimlach …

Wat kun jij ermee?
Deze situatie laat mooi zien hoe veiligheid soms te veel wordt teruggebracht tot een maatregel, een object of een bordje. Terwijl echte veiligheid meestal ontstaat door een samenhangende combinatie van ontwerp, inrichting, beheer, gebruik, sociale controle en gezond verstand.